ZWART GAT: ‘Holding On’

Het Zwarte Gat… Een monster gevreesd door menig kunstacademiestudent. Wat ga je doen na je afstuderen, wanneer de structuur van school, klasgenoten en docenten wegvalt? Een beetje existentiële paniek is de kunstenaar niet vreemd, maar met je afstuderen in zicht komt het wel héél dichtbij. Goede vrienden en collega’s Ruben Gringhuis en Coen Vosveld besloten de handen ineen te slaan en een zine-bundeling te maken met werk van ArtEZ Comic Design-alumni over het gevreesde zwarte gat. Titel (toepasselijk): ZWART GAT.

Ik maakte een strip van vijf pagina’s rond dit thema, waarvan ik hier iets over mijn werkproces ga vertellen. Als voorbeeld neem ik de eerste pagina van de strip.

Holding on - Pagina 1
‘Holding On’, pagina 1.

STAP 1. Schrijven.
Als ik aan een strip ga werken begin ik heel droog: met een script. Ik schrijf een korte synopsis van het verhaal, waarin ik alle ‘beats’ die het verhaal moet aantikken op een rijtje heb staan. Deze synopsis breek ik op in strippagina’s, waarin ik kijk hoeveel informatie ik denk per pagina kwijt te kunnen. Deze pagina-breakdown werk ik gedetailleerder uit in afzonderlijke panels per pagina. Voor pagina 1 van de strip ziet het schrijfproces er dan zo uit:

  • Synopsis-tekst:
    Een man in een duikpak bereidt zich voor om de verlaten stad in te gaan.
  • Pagina-breakdown:
    Titel. Handschoenen aan, veters strikken, zuurstoftank op de rug, katrol aan de riem. De man in zijn duikpak, klaar om de deur uit te gaan. TEKST: 884 days without an accident.
  • Panel-breakdown:
    TITLE: ‘Holding On’, typografie gebaseerd op een geknoopt touw.
    STROOK 1. Veters strikken, katrol aan riem, handschoenen aan.
    STROOK 2. (splash) De man in duikpak met zijn winkelwagentje.
    STROOK 3. (klein panel, tekst) 884 days without an accident.

STAP 2. Storyboarden
Aan de hand van de geschreven tekst begin ik aan een storyboard. Hierin werk ik de composities van de afzonderlijke panels en de pagina als geheel uit. Dit is mijn minst favoriete stap in het maken van een strip, dus ik probeer hier een snelle aanpak in te hebben: direct met pen op papier, een beetje kleur, niet te lang blijven hangen. Het script laat zich nooit 1 op 1 vertalen naar een storyboard, dus er vinden kleine veranderingen plaats. Zo vond ik het niet goed werken om de hoofdfiguur zijn veters te laten strikken, dus liet ik hem in het storyboard zijn pak dichtritsen. Ook zijn STROOK 1 en STROOK 3 uit het script in het storyboard samengevoegd tot één strook.
STORYBOARD Holding On pagina 1

STAP 3. Materiaal en planning. 
Tijd speelt altijd een rol. Voor het maken van deze strip had ik niet veel tijd over in mijn schema. Ik moest snel kunnen werken. Ik besloot de strip in mijn schetsboek (ongeveer A5-formaat) uit te werken, in penseel en inkt. Ik werk niet vaak met penseel, dus dit zou een leuke oefening zijn. Vanwege het kleine formaat van mijn schetsboek zou ik ook niet te lang op details kunnen blijven doorgaan (waar ik nogal een handje van heb). Ook wilde ik eventuele ruwheden in het lijnwerk, vanwege mijn ongeoefendheid met penseel, zo veel mogelijk leren omarmen.

STAP 4. Tekenen!
Verassing, dit is verreweg het leukste gedeelte van het proces. Ik schets de strip in lichte potloodlijnen uit in mijn schetsboek, en ga met penseel en inkt aan de slag. De potloodlijnen gum ik later weer weg. Ook hier veranderen dingen ten opzichte van het storyboard: voor de typografie van de titel koos ik voor een simpelere letter, en ik voegde een panel toe waarin de hoofdfiguur zijn katrol verankert. Ik tekende de strip tussen andere projecten door, wat in de loop van vier dagen zo’n zes uur duurde – ongeveer een uur per pagina, een prettig 24-Hour Comic Day tempo.

SCHETSBOEK Holding On pagina 1

STAP 5. Photoshop
De laatste stap is het digitaal afmaken van de tekening. Ik had al in inkt een grijstoon toegevoegd, maar ik wilde nog een kleur (of twee) toevoegen. In de materiaallade in mijn atelierkast lag al tijden een oud stripboek (Illustrated Classics: Het Geheimzinnige Eiland, uit 1956), waarvan ik besloot structuren in te scannen en te gebruiken als kleur (bedankt, Ed Piskor!).

KLEUR Scan Illustrated Classics

Het is dan zoeken naar panels die een grote lap kleur hebben, zoals het oranje in het panel linksonder. Die pagina scande ik in op 1200dpi, zodat ik in hoge kwaliteit van de stukken kleur een patroon kon maken in Photoshop. Uit het oude stripboek haalde ik een oranje, een groen en een ‘wit’ – het vergeelde pulppapier waarop de strip gedrukt is.

Kleurproces

Door de strip met deze texturen te kleuren ziet het resultaat er uit alsof het met oude drukmethodes is geprint, wat ik tof vindt om mee te experimenteren. Het is speels en een beetje nostalgisch. Het simpele palet van twee kleuren doet denken aan een zeefdruk.

Dus! Dat was het werkproces voor het maken van deze strip. Op naar de volgende!

Bob

PS: De zine ‘ZWART GAT’ verschijnt rond februari 2020. Meer info daarover zal volgen. Mijn bijdrage zal ik t.z.t. ook online plaatsen.

Blogpost, nr. 1

Al een tijdje denk ik er over na om een blog te beginnen. Een plekje waar ik het één en ander kan opschrijven over mijn werkproces, films die ik kijk, strips die ik lees, beeld wat mij raakt. Ik doe dit al jaren in mijn schetsboeken, maar over het algemeen ben ik dan de enige die dat leest… Dat is nog eens preken voor eigen parochie.

Daarnaast: voor een lap tekst over het ontstaan van een tekening of de voordelen van een bepaalde vulpen tegenover fineliners vindt ik social media ongeschikt. Dan maar een blog!

Bij deze – blog geopend. In dit rustige hoekje van mijn website zal ik af en toe een stukje plaatsen over wat mij bezighoudt. Laat me weten wat je vindt!

Bob

BLOG 1. illu